Νόμος κατά της ελεύθερης διανομής ελληνικών υποτίτλων στο internet

Την εβδομάδα που πέρασε έγινε μεγάλος ντόρος για ιστοσελίδες που ασχολούνται με την μετάφραση και την διακίνηση υποτίτλων για ξένες σειρές. Για την ακρίβεια μία ελληνική εταιρία προστασίας οπτικοακουστικών έργων κινήθηκε (νομικώς?) εναντίων αυτών των ιστοσελίδων και υπό την απειλή εξώδικων(?) τις ανάγκασε να αποσύρουν όλα τα μεταφρασμένα αρχεία με ελληνικούς υπότιτλους από τους servers τους. Αυτή η καθόλα νόμιμη κίνηση έδωσε το οριστικό τέλος της ερασιτεχνικής προσπάθειας που πριν μερικά χρόνια αυτές οι ιστοσελίδες ξεκίνησαν και αναγνωρισμένα βοήθησαν την ανάπτυξη της ελληνικής κουλτούρας.

Το παρασκήνιο και τα πηγαδάκια λένε ότι η εταιρία έστειλε εξώδικα στις ιστοσελίδες αυτές ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι εστάλη προειδοποιητικό email που έλεγε περίπου τα παρακάτω:

«Σύμφωνα με απόλυτα επιβεβαιωμένες πληροφορίες μας αλλά και σαφείς αποδείξεις που διαθέτουμε, υπό την ιδιότητά σας ως ιδιοκτήτη και διαχειριστή της ιστοσελίδας με την ονομασία XXX, χωρίς δικαίωμα και κατά παράβαση των διατάξεων του Ν. 2121/93, χωρίς την απαιτούμενη προηγούμενη έγγραφη άδεια των νομίμων δικαιούχων των σχετικών δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και των συγγενικών δικαιωμάτων εταιριών-μελών μας, επιδίδεστε σε μία όλως παράνομη δραστηριότητα, η οποία συνίσταται στη χωρίς δικαίωμα μετάφραση στην ελληνική γλώσσα των κειμένων/διαλόγων και δημιουργία υποτίτλων κινηματογραφικών ταινιών ή τηλεοπτικών σειρών, τα δικαιώματα εκμετάλλευσης των οποίων ανήκουν σε εταιρίες-μέλη μας, τους οποίους διαθέτετε, στη συνέχεια, παράνομα και χωρίς δικαίωμα, σε τρίτους μέσω του διαδικτύου.»

Χρονικά στις 14 Οκτωβρίου έγινε η πρώτη δημοσιευμένη ανακοίνωση άρσης διακίνησης υποτίτλων από την δημοφιλέστερη ιστοσελίδα του είδους greektvsubs αναφερόμενοι στο νομικό θέμα που προέκυψε. Το μήνυμα έλεγε ακριβώς:

«Δεν έχουμε καλά νέα και δυστυχώς η πρωταπριλιά απέχει πολύ ακόμα. Μακάρι να μη γράφαμε ποτέ μας αυτήν την ανακοίνωση. Οι υπότιτλοι θα κλείσουν δυστυχώς. Πρόεκυψε νομικό θέμα το όποιο οφείλουμε να διερευνήσουμε. Το forum και το site θα συνεχίσουν να υπάρχουν χωρίς υπότιτλους.

Προς το παρόν δεν θα μπούμε σε καμία λεπτομέρεια και παρακαλούμε μην ανακινήσετε το θέμα σε άλλο thread. Θα σας ενημερώσουμε σχετικά όταν παρθούν οι τελικές αποφάσεις για το μέλλον του GreekTVsubS.

Ευχαριστούμε για την υποστήριξη σας.»

Μετά από αυτό ακολούθησε και η ομάδα του apsubs.com δηλώνοντας την παραίτηση τους οριστικά και δημοσίως

«Emeis, epidi "ta kaname panw mas apo to fobo mas", apofasisame oxi na anasteiloume proswrina ti leitourgia tou site, alla na to kleisoume teleiws. To apsubs mas diaskedase epi 2 xronia kai kati mines, mallwsame, kaname filous, alla kyriws eixame kapoies arxes pou prospathisame na tirisoume oso leitourgousame. Gia mas tha minei mia euxaristi anamnisi, elpizoume to idio kai gia kapoious apo esas.
Na eiste oloi kala»

Βέβαια άλλες ιστοσελίδες (π.χ.greeksubs) απέφυγαν τις δηλώσεις και διέφυγαν στην άμεση διαγραφή όλων των online αρχείων συμπεριλαμβανομένου και της εφαρμογής διαχείρισης (δηλαδή των php). Ενώ άλλες δεν φαίνεται να έχουν ταρακουνηθεί διόλου και συνεχίζουν ακάθεκτοι την διανομή.

Η ουσία όμως είναι μία. Το έργο της διανομής ελληνικών υποτίτλων τώρα πια είναι πάρα πολύ δύσκολο ή σχεδόν ακατόρθωτο.

Εδώ τίθενται αμέτρητα ερωτήματα που μοιάζουν περίεργα τόσο για τον τρόπο λειτουργίας κερδοσκοπικών εταιριών και μέσων όσο και για την ερασιτεχνική και αφιλοκερδώς, τις περισσότερες φορές, ομάδων ατόμων και online κοινοτήτων.
Καταρχάς το πρώτο πράγμα που σκέφτομαι εγώ είναι ότι αυτά τα sites βοήθησαν και προώθησαν το ξένο αυτό υλικό προς τους έλληνες tv freaks, εκείνη την περίοδο που σχεδόν κανένα μέσο ή εταιρία δεν νοιαζόταν για την ύπαρξη τόσων ενδιαφέρων αμερικάνικων σειρών και τηλεοπτικών εκπομπών. Κυρίως όμως βοήθησαν στην αφύπνιση των ελλήνων από τον χρόνιο λήθαργο μέσα στα τηλεοπτικά σκουπίδια που τους πάσαραν από τα πρώτα χρόνια ίδρυσης τους μέχρι και σήμερα. Και στην τελική, αφού όλοι αυτοί οι επιχειρηματίες είδαν ότι το προϊόν αυτό πουλάει και ο ελληνικός λαός ενδιαφέρετε, αποφάσισαν να το πουλήσουν με ασφάλεια σε μεγάλα ράφια video clubs και σε μεγάλης θεαματικότητας τηλεοπτικών ζωνών, την ίδια στιγμή που δεν δείχνουν καθόλου σεβασμό στους ανθρώπους που στην ουσία τους βοήθησαν και έκαναν αυτό που κανένας πληρωμένος υπάλληλος δεν θα μπορούσε να κάνει πριν 2-3 χρόνια, να προωθήσει και να καθιερώσει τις ξένες σειρές.

Το άλλο μέρος των ερωτημάτων που δημιουργούνται έχει να κάνει καθαρά με το ελληνικό internet, από τις ελευθερίες και τις δωρεάν παροχές μέχρι και την δημιουργία και ενασχόληση με τους διαδικτυακούς τόπους.
Πριν αρκετό καιρό όλοι είχαν ασχοληθεί με την περίφημη ανακοίνωση της ιταλικής κυβέρνησης για την προώθηση νομοσχεδίου που θα ανάγκαζε τους ιταλούς bloggers να συμβουλεύονται και να πληρώνουν νομικό για την καθοδήγηση τους στις ελεύθερες διατυπωμένες σκέψεις τους. Κάτι τέτοιο μου θυμίζει αυτή η ιστορία γιατί πλέον έτσι όπως δείχνουν τα πράγματα για να φτιάξεις ή να πεις κάτι δημόσια στο διαδίκτυο θα πρέπει να πάρεις πρώτα μία νομική συμβουλή. Σε καμία περίπτωση δεν λέω ότι είναι λάθος αλλά που είναι η ελευθερία έκφρασης και που είναι οι ορθά θεσπισμένοι νόμοι σε μία χώρα που έχει μπερδέψει το σωστό και το λάθος με παλαιωμένους ισχύοντες νόμους χωρίς καινοτομίες και χωρίς φρέσκιες ιδέες και κινήσεις.

Κάπου εδώ είναι χρήσιμο να χρησιμοποιήσω ένα μικρό απόσπασμα του elwayer διότι τα περισσότερα από το προτότυπο κείμενο δεν τα καταλαβαίνω:

«Κωδικοποίηση και απλοποίηση

- Κάθε μετατροπή, προσαρμογή, διασκευή έργου ή μέρους του σε άλλη μορφή επιτρέπεται μόνον με άδεια του δικαιούχου.

- Ο ερασιτεχνικός χαρακτήρας και η μη εμπορική αξιοποίηση του παράγωγου έργου δεν συνιστά επιχείρημα. Εφόσον θίγεται η κανονική εκμετάλλευση του αρχικού έργου από την διανομή του παράγωγου έργου, υφίσταται παράβαση ανεξάρτητα από τον ερασιτεχνικό-μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα της πρόθεσης. The road to hell is paved with good intentions (Dante).

- Η εγκατάσταση στο εξωτερικό ή σε διεθνή ύδατα δεν παίζει ρόλο, αφού το δίκαιο εφαρμόζεται ανάλογα με την ιθαγένεια του δράστη ή του θιγόμενου προσώπου.

-Δεν επιτρέπεται άρση του απορρήτου για παραβάσεις πνευματικής ιδιοκτησίας. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι οι παραβάσεις δεν υπάρχουν: αν εντοπιστεί κάποιος συνεργός μπορεί να φορτωθεί το μέρος της ευθύνης που του αναλογεί. Άλλο η τέλεση του αδικήματος κι άλλο η αποδεικτική διαδικασία.»
Καλό είναι να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο που βρίσκετε εδώ.

Εν κατά κλείδι, καθαρά ελεύθερη γνώμη και άποψη δεν μπορώ να εκφέρω γιατί ζούμε σε περίεργους καιρούς που υπάρχει λογοκρισία και μεγάλη νομική κινητοποίηση για τα δημοσιεύματα στο internet. Οπότε τα συμπεράσματα δικά σας!

Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε, αν και δεν πιστεύω ότι θα βοηθήσει σε κάτι, είναι να συμμετάσχουμε στο petition που έχει γίνει υπέρ του greektvsubs.